İstatistik Giriş

0
Share

İstatistik Giriş

İstatistik, (i) verilerin toplanması, (ii) organize edilmesi ve (iii) değerlendirilmesi ile alakalı bütün yöntemleri içeren matematiksel bilim dalıdır. İstatistik Giriş konusunda aşağıda istatistiğin bu alt alanlarında uygulanan genel yöntemler kapsamlıca açıklanacaktır:

 

istatistik giriş

(i) Veri türleri ve verilerin toplanması:

İstatistiksel veri genel olarak nominal, ordinal, aralık ve oran olmak üzere dört ölçek içerisinde tanımlanır:

Nominal ölçek: Bu ölçekte te veriler belirli kategorilerde tanımlanır. Mesela, araçlar için nominal ölçek olarak araç türleri otobüs, araba, jip; hayvanlar için memeli, sürüngen, balık; anketler veya sınavlar için evet ve hayır cevapları verilebilir.

Ordinal ölçek: Bu ölçekte veriler sıralı kategorilerde tanımlanır. Örneğin, anketler için ordinal ölçek olarak kullanılan derecelendirme puanları; sınavlar içinse alınan harfler verilebilir.

Aralık ölçek: Bu ölçekte veriler birbiri arasındaki farktan tanımlanır. Mesela, herhangi bir deneyin (örneğin para atma, zar atma, v.s.) n kere tekrarlandığında elde edilebilecek k başarı ve n-k başarısızlık 1’den n’e kadar tanımlanan aralık ölçeğinde tanımlanabilir.

Oran ölçek: Bu ölçekte veriler, sürekli bir büyüklük türünün, o türün gerçek sıfıra olan farklılığına göre belirlenir. Yani oran ölçekte elde edilen veriler mutlak ölçümlerle yapılmış demektedir. Bu ölçeklerle hazırlanmış değişkenlere örnek olarak bir sınıftaki insanların sayısı, çalışan insanların aylık kazancı, kanser hücrelerinin çapları verilebilir.

Elde edilecek olan veriler, gözlem, deney veya anket gibi belirgin yöntemlerle toplanır.

(ii) Verinin organize edilmesi:

Elde edilen veriler, analiz için istenilen şekilde hazırlanır. Mesela bir sınıfta sınava giren öğrencilerin aldığı ortalama notu ölçmek için kişi öğrencilerin notlarının toplamını hesaplayıp onu sınava giren kişi sayısına bölmesi yeterlidir. Ancak, kişilerin yüzde olarak hangi not aralıklarında not aldığını görmek veya başka bir sınıftaki sınav istatistikleri ile karşılaştırmak için öğrenci notlarının kümülatif veya ayrık frekans dağılımını çıkarması gereklidir.

(iii) Verinin değerlendirilmesi:

Veri çeşitli tanımlayıcı, çıkarımsal veya açıklayıcı analiz teknikleri kullanılarak incelenir. Tanımlayıcı analizde veri setine ait doğrudan veriler değerlendirilerek veri ile ilgili bilgiler (örneğin verinin ortalaması ve standart sapması) elde edilir. Örneğin, bir sınavda elde edilen notların ortalaması, standard sapması, minimum ve maksimum değerleri, tanımlayıcı analize girer. Çıkarımsal analizde, incelenen verinin daha büyük bir popülasyona (veri setine) ait olduğu varsayılarak, verinin özelliklerinden popülasyonun özellikleri tahmin edilir. Açıklayıcı analiz tekniklerinde ise veriye ait özellikler, grafiksel metotlarla açıklanmaya çalışılır.

Related Posts
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Call Now Button